O'zbekistondagi kompaniyalar chet eldan dasturiy ta'minot, onlayn reklama (Google, Meta), bulutli xizmatlar (AWS, Google Cloud) yoki xalqaro obunalarni sotib olganda, ko'pincha kutilmagan savol tug'iladi: bu xizmatlar bo'yicha QQSni kim to'laydi? Agar xorijiy yetkazib beruvchi O'zbekistonda soliq hisobida turmagan bo'lsa, mahalliy xaridor soliq agentiga aylanadi va 12% QQS hisoblab byudjetga to'lashi shart.
Ushbu amaliy qo'llanma O'zbekistondagi MChJlar, marketing va IT agentliklari hamda xorijiy raqamli xizmatlardan foydalanuvchi barcha tadbirkorlar uchun tayyorlangan.
Soliq kodeksining 280-282-moddalariga muvofiq, elektron shakldagi xizmatlar realizatsiya qilingan joy xaridorning faoliyat yuritadigan joyi bo'yicha aniqlanadi. Agar xaridor O'zbekistonda ro'yxatdan o'tgan kompaniya bo'lsa, xizmat ko'rsatish joyi O'zbekiston hisoblanadi va operatsiya 12% QQSga tortiladi.
Bu yerda ikkita mutlaqo boshqa qoida amal qiladi:
Ko'p hollarda mahalliy marketing agentliklari o'z mijozlari uchun Google yoki Meta'da reklama byudjetini o'z korporativ kartasidan to'laydi. Keyin esa mijozga umumiy hisob chiqaradi. Bunday holda agentlik qonun oldida soliq agenti bo'lib qoladi va reklama summasiga qo'shimcha 12% QQS to'lash majburiyati agentlikning bo'yniga tushadi.
Buning oldini olish uchun agentlik mijoz bilan aniq topshiriq yoki vositachilik shartnomasi tuzishi va reklama to'lovlarini mijoz nomidan o'tkazilayotganini hujjatlar bilan isbotlashi shart.
Keling, O'zbekistondagi kompaniya xorijiy xizmat uchun to'lov qilgandagi moliyaviy oqibatni ko'raylik:
Ha! Aylanmadan olinadigan soliq to'lovchisi bo'lish sizni soliq agenti majburiyatlaridan ozod qilmaydi. Norezidentdan xizmat sotib olganingizda, QQS to'lovchisi bo'lmasangiz ham, davlat byudjetiga 12% QQS hisoblab to'lashingiz shart.
QQS ofisi orqali ro'yxatdan o'tish qoidasi faqat jismoniy shaxslarga (B2C) xizmat ko'rsatuvchi xorijiy kompaniyalar uchun amal qiladi. Yuridik shaxslar bilan hisob-kitoblarda mahalliy kompaniya baribir soliq agenti bo'lib qoladi.
Soliq organlari bank va valyuta nazorati orqali norezidentlarga qilingan har bir to'lovni avtomatik tekshiradi. Kameral tekshiruvda to'lanmagan QQS summasi, penya va jarimalar bilan birga undiriladi.