O‘zbekistonda QQS bo‘yicha yangi 5 mlrd so‘mlik chegara: 2026-yilda kichik biznes uchun inqilobiy o‘zgarishlar
O‘zbekiston tadbirkorlari o‘yin qoidalarini butunlay o‘zgartiradigan yangiliklarni kutishgan edi. Agar ilgari 1 milliard so‘mlik chegara kichik biznesni «bo‘linishga», tushumni yashirishga yoki savdoni sun’iy ravishda to‘xtatishga majbur qilgan bo‘lsa, endi imkoniyatlar besh baravarga kengaymoqda. 2026-yil 1-iyundan boshlab O‘zbekistonda kichik biznes uchun QQSga o‘tish chegarasi rasman 5 milliard so‘mgacha oshiriladi. Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ma’qullangan ushbu qaror Toshkentdan tortib chekka hududlargacha bo‘lgan kafelar, do‘konlar va xizmat ko‘rsatish korxonalari uchun o‘sish drayveriga aylanadi.
Nima uchun eski 1 mlrd so‘mlik chegara iqtisodiyotni tormozlayotgan edi?
Avvalgi 1 milliard so‘mlik limit uzoq 2019-yilda belgilangan edi. O‘tgan yetti yil ichida mamlakatning iqtisodiy manzarasi tubdan o‘zgardi: narxlar oshdi, aylanmalar ko‘paydi, valyuta kursi o‘zgardi. Natijada kichik biznes qopqonga tushib qoldi: kompaniya aylanmasi ushbu raqamga yaqinlashishi bilan tadbirkor qiyin tanlov oldida qolardi. Yo murakkab umumiy rejimga (QQS 12% + foyda solig‘i) o‘tish, yoki soliq idoralari bilan «o‘yin» boshlash kerak edi.
Toshkent va viloyatlardagi ko‘plab tadbirkorlar eng oson yo‘lni tanlashardi: biznesni bir nechta mayda YaTTlarga bo‘lish, chek bermaslik yoki real tushumni kamaytirib ko‘rsatish. Bu katta ma’muriy yuklamani keltirib chiqarar va kompaniyalarning yiriklashishiga to‘sqinlik qilardi. Azma Finance ekspertlarining ta’kidlashicha, bunday muhit davlat va biznes o‘rtasida ishonchsizlikni yuzaga keltirgan. Yangi 5 milliard so‘mlik chegara ushbu to‘siqlarni olib tashlaydi va kompaniyalarga soliq yukining keskin oshishidan qo‘rqmasdan, qonuniy ravishda o‘sish imkonini beradi.
Umumiy ovqatlanish va savdo uchun 6%lik QQS: soddalashtirilgan stavka nima beradi?
Chegaraning oshirilishi bilan bir qatorda, davlat yana bir inqilobiy yangilik — umumiy ovqatlanish, savdo va xizmat ko‘rsatish sohalari uchun 6% stavkada QQS to‘lashning soddalashtirilgan tartibini joriy etmoqda. Ushbu qaror kiruvchi QQSni hisobga olish eng qiyin bo‘lgan tarmoqlarga qaratilgan. Endi biznesda buxgalteriya hayotini sezilarli darajada osonlashtiradigan muqobil variant paydo bo‘ladi.
Tadbirkorlar ikkita yo‘ldan birini tanlashlari mumkin:
- Standart rejimda ishlash: 12% QQS va foyda solig‘i bilan.
- Soddalashtirilgan rejimga o‘tish: aylanmadan 6% QQS to‘lash, lekin bunda foyda solig‘idan to‘liq ozod bo‘lish.
Ushbu taklif ayniqsa restoratorlar va chakana savdo tarmoqlari egalari uchun juda dolzarb. Endi QQS to‘lamaydigan yetkazib beruvchilardan «hisobga olinadigan» QQSni qidirib yurish shart emas. Siz shunchaki savdodan belgilangan foizni to‘laysiz va foydani murakkab hisob-kitob qilishni unutasiz. Azma Finance jamoasi sizning biznes modelingiz uchun ushbu rejimlardan qaysi biri foydaliroq ekanini hisoblab berishga tayyor, shunda yangi qoidalarga o‘tish siz uchun maksimal darajada samarali bo‘ladi.
Yangi qoidalar biznesni bo‘lish va «kulrang» sxemalarni yengishga qanday yordam beradi?
Islohotlarning asosiy maqsadi — adolatli sharoitlar yaratish orqali iqtisodiyotni legallashtirish (oqlash). Soliq rejimi tushunarli va prognoz qilinadigan bo‘lsa, aylanmalarni yashirishga ehtiyoj qolmaydi. Chegaraning 5 milliard so‘mga oshirilishi Toshkentning turar-joy dahasidagi o‘rtacha do‘kon yoki Samarqanddagi oilaviy restoran «oq» ishlashi, chek berishi va bunda soddalashtirilgan rejimda qolishi mumkinligini anglatadi.
Prezident soliq ma’muriyatchiligini raqamlashtirish ishonchni mustahkamlashi kerakligini ta’kidladi. Bu shuni anglatadiki, soliq idorasi sizning aylanmalaringizni onlayn-NKM va elektron hujjat aylanishi orqali ko‘rib turadi, lekin eski limitlardan oshganingiz uchun tekshiruvlar bilan «bo‘g‘maydi». Endi ish boshlamoqchi bo‘lganlar uchun hozir ayni vaqti: 2026-yilda YaTTni ro‘yxatdan o‘tkazish yoki MCHJ ochish O‘zbekiston mustaqillik tarixidagi eng yumshoq soliq sharoitlaridan foydalanish imkonini beradi.
2026-yil 1-iyundan boshlab kichik biznes uchun soliq rejimlari taqqoslanishi
Yangi shartlarni aniq ko‘rishingiz uchun biz jadval tayyorladik. Bu sizga yilning ikkinchi yarmi uchun budjetni oldindan rejalashtirishga yordam beradi.
Qaysi strategiyani tanlashni bilmayapsizmi? Yangi qoidalar aniq hisob-kitobni talab qiladi. Azma Finance ekspertlari sizga yangi limitga o‘tishga tayyorlanishda va onlayn-buxgalteriyani shunday sozlashda yordam beradiki, siz qonuniy yo‘l bilan minimal soliq to‘laysiz. Ekspert maslahati uchun joy band qiling
Tadbirkor hozirning o‘zida nima qilishi kerak?
1-iyungacha vaqt unchalik ko‘p emas. O‘zgarishlar tartibsizlik emas, balki foyda keltirishi uchun quyidagilarni tavsiya qilamiz:
- Aylanmalarni tahlil qiling. Oxirgi 12 oylik moliyaviy ko‘rsatkichlaringizni ko‘rib chiqing. Agar siz o‘sishni 900 mln so‘m atrofida sun’iy ushlab turgan bo‘lsangiz, endi 5 milliardgacha kengayishni rejalashtirish vaqti keldi.
- Kadrlar hisobini tekshiring. Aylanmalar o‘sishi ko‘pincha shtatning kengayishiga olib keladi. Kadrlar hisobi to‘g‘ri yuritilayotgani va barcha xodimlar YAMMT orqali rasmiylashtirilganiga ishonch hosil qiling.
- QQS to‘lash rejimini tanlang. Agar siz xizmat ko‘rsatish yoki umumiy ovqatlanish sohasida ishlasangiz, qaysi biri foydaliroq ekanini hisoblang: foyda solig‘isiz aylanmadan 6% yoki hisobga olish (zachet) bilan klassik 12%.
Ushbu islohotlar O‘zbekistonda yirik va halol biznes qurmoqchi bo‘lganlar uchun «yashil chiroq»dir. Davlat o‘yin qoidalarini soddalashtirib, bir qadam oldinga tashlamoqda, endi navbat tadbirkorlarda.
QQS chegarasining oshirilishi bo‘yicha yakuniy xulosa
QQSga o‘tish chegarasining 5 milliard so‘mgacha oshirilishi — bu, ehtimol, 2026-yilda kichik biznes uchun eng kutilgan voqeadir. O‘zbekiston liberallashtirish va ish o‘rinlari yaratayotganlarni qo‘llab-quvvatlash yo‘lini tanlamoqda. Umumiy ovqatlanish va savdo uchun 6%lik soddalashtirilgan stavka ma’muriyatchilikdagi ulkan muammolarni bartaraf etadi va egalariga cheksiz jadvallarni to‘ldirishga emas, balki mahsulot sifatiga e’tibor qaratish imkonini beradi.
Biz, Azma Finance jamoasi, ushbu choralar minglab kompaniyalarga «soya»dan chiqishga va mamlakat iqtisodiyotining tayanchiga aylanishiga yordam berishiga ishonamiz. Raqamlashtirish va adolatli soliqlar — bu O‘zbekiston tadbirkorligining kelgusi o‘n yilliklardagi muvaffaqiyati poydevoridir. Qoidalar sizning foydangizga o‘zgarayotgan lahzani boy bermang.
1-iyunni to‘liq tayyorgarlik bilan kutib olmoqchimisiz? Biz soliqlaringizni qayta sozlashga yordam beramiz va yangi limitlarga o‘tishda to‘liq yordam ko‘rsatamiz. Sizning xotirjamligingiz — bizning vazifamiz. Qayta qo‘ng‘iroq qilishga buyurtma bering
Ko‘p beriladigan savollar
QQS bo‘yicha 5 mlrdlik yangi qoidalar aynan qachondan kuchga kiradi?
O‘zbekistonda QQSga o‘tishning yangi 5 milliard so‘mlik chegarasi va ayrim sohalar uchun 6%lik soddalashtirilgan stavka 2026-yil 1-iyundan kuchga kiradi. Ushbu sanagacha eski limitlar amal qiladi, shuning uchun may oyi oxirigacha muddatidan oldin umumiy rejimga o‘tib ketmaslik uchun 1 mlrd so‘mdan oshib ketmaslik muhim.
6%lik soddalashtirilgan QQS stavkasi kimga foydali?
Ushbu stavka yetkazib beruvchilardan kiruvchi QQS summasi kam bo‘lgan (masalan, mahsulotlarni dehqonlardan sotib oladigan yoki jismoniy shaxslardan ijara oladigan) umumiy ovqatlanish, chakana savdo va xizmat ko‘rsatish korxonalari uchun idealdir. Siz tushumdan 6% to‘laysiz va foyda solig‘idan ozod bo‘lasiz.
Yangi chegara YaTTlar uchun ham 5 mlrdgacha QQSsiz ishlashni anglatadimi?
Ha, yakka tartibdagi tadbirkorlar va yuridik shaxslar yillik aylanmasi 5 milliard so‘mgacha bo‘lganda, agar ularning faoliyat turi ruxsat bersa, aylanmadan olingan soliq to‘lovchisi bo‘lib qolishlari va umumiy rejimga (QQS va foyda solig‘i) o‘tmasliklari mumkin.
Yangi chegaraga o‘tish uchun soliq idorasiga qayta ariza berish kerakmi?
Odatda bunday o‘zgarishlar avtomatik ravishda yoki soliq to‘lovchining shaxsiy kabineti orqali xabardor qilish yo‘li bilan qo‘llaniladi. Biroq, biz hisob siyosatida o‘tishni to‘g‘ri aks ettirish va soliq tizimidagi texnik xatolardan qochish uchun Azma Finance buxgalterlari bilan maslahatlashishni tavsiya qilamiz.
QQS 6%ni tanlaganda foyda solig‘i bo‘yicha imtiyozlar saqlanib qoladimi?
Taklifda 6% stavkada QQSni soddalashtirilgan tartibda to‘lashni tanlaganlar uchun foyda solig‘idan to‘liq ozod qilish ko‘zda tutilgan. Bu ushbu rejimni xizmat ko‘rsatish va chakana savdo sohasidagi yuqori rentabelli bizneslar uchun juda jozibador qiladi.
