O‘zbekiston — Markaziy Osiyodagi yangi investitsiya markazi
O‘zbekiston iqtisodiyotining ochiqligi va xalqaro bozorlarga integratsiyalashuvi natijasida norezidentlar uchun biznes yuritish imkoniyatlari har qachongidan ham kengaydi. Mamlakat qonunchiligi chet el fuqarolari va yuridik shaxslariga mahalliy tadbirkorlar bilan teng sharoitlarda Mas’uliyati cheklangan jamiyatlar tashkil etish huquqini beradi. MCHJ shakli norezidentlar uchun eng jozibador format hisoblanadi, chunki u ta’sischilarning shaxsiy javobgarligini cheklaydi va boshqaruvning moslashuvchan tizimini taklif etadi. 2026-yilga kelib, ro‘yxatdan o‘tish jarayonlarining raqamlashtirilishi tufayli xorijiy investorlar uchun byurokratik to‘siqlar minimal darajaga tushirilgan bo‘lib, bu jarayonni hatto masofadan turib ham amalga oshirish imkonini yaratmoqda.
Ta’sis hujjatlarini tayyorlash va norezidentlar uchun talablar
MCHJni muvaffaqiyatli ro‘yxatdan o‘tkazishning poydevori puxta tayyorlangan hujjatlar hisoblanadi. Norezident jismoniy shaxslar uchun pasportning notarial tasdiqlangan nusxasi va uning o‘zbek tiliga tarjimasi talab etiladi, shuningdek, O‘zbekistonda vaqtincha ro‘yxatdan o‘tganlik va JSHSHIR (ПИНФЛ) olish muhim bosqichdir. Agar ta’sischi chet el kompaniyasi bo‘lsa, u holda o‘sha davlatning savdo reyestridan ko‘chirma va ustavning legalizatsiya qilingan yoki apostil qo‘yilgan nusxalari taqdim etilishi shart. Jamiyat ustavini tuzishda faoliyat turlari, ustav fondi miqdori va boshqaruv organlarining vakolatlarini aniq belgilash kelgusida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan huquqiy tushunmovchiliklarning oldini oladi.
Davlat ro‘yxatidan o‘tkazish va raqamli imzo masalalari
Hujjatlar tayyor bo‘lgach, jarayon Davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali amalga oshiriladi. Norezident tadbirkorlar uchun eng muhim vositalardan biri bu elektron raqamli imzo (ERI) bo‘lib, u barcha davlat organlari bilan muloqotni masofadan olib borish imkonini beradi. Ro‘yxatdan o‘tish davomida kompaniyaning noyob nomi tasdiqlanadi va yuridik manzili ko‘rsatiladi. E’tiborli jihati shundaki, O‘zbekistonda ustav fondining minimal miqdoriga qat’iy talab qo‘yilmagan (litsenziyalanadigan faoliyat turlari bundan mustasno), bu esa investorlarga o‘z biznesini kichik sarmoya bilan ham boshlash imkoniyatini beradi.
Bank hisobvaraqlarini ochish va valyuta nazorati
MCHJ ro‘yxatdan o‘tgandan keyingi navbatdagi muhim qadam — mahalliy banklarda milliy va chet el valyutasidagi hisobvaraqlarni ochishdir. Norezident ta’sischilar uchun banklar "Compliance" nazoratini amalga oshiradi, bu esa mablag‘larning kelib chiqish manbalarini tekshirishni o‘z ichiga olishi mumkin. O‘zbekistonning valyuta siyosati investorlarga o‘z foydalarini (dividendlarini) chet el valyutasiga konvertatsiya qilish va mamlakatdan tashqariga to‘siqlarsiz olib chiqish imkonini kafolatlaydi. Shuningdek, xorijiy investitsiya ishtirokidagi korxonalar uchun bojxona imtiyozlari va soliq prefensiyalari mavjud bo‘lib, bu ishlab chiqarish texnologiyalarini olib kirishni sezilarli darajada arzonlashtiradi.
Soliq tizimi va norezidentlar uchun imtiyozlar
O‘zbekistonda norezidentlar boshqarayotgan korxonalar umumiy yoki soddalashtirilgan soliq tizimida ishlashi mumkin. Agar yillik aylanma 1 milliard so‘mdan oshmasa, korxona 4 foizlik aylanmadan olinadigan soliqni tanlash huquqiga ega. Biroq, yirik loyihalar uchun QQS (12%) va foyda solig‘i (15%) to‘lanadigan umumiy tizim mos keladi. Shuni yodda tutish kerakki, O‘zbekiston ko‘plab davlatlar bilan ikkiyoqlama soliqqa tortishni oldini olish to‘g‘risidagi bitimlarni imzolagan, bu esa norezident ta’sischilarga dividendlar bo‘yicha soliq yukini kamaytirish imkonini beradi. Maxsus iqtisodiy zonalarda yoki IT-park rezidenti sifatida faoliyat yuritish esa soliqlardan deyarli butunlay ozod bo‘lishga yo‘l ochadi.
Biznesni qo‘llab-quvvatlash va huquqiy kafolatlar
Xorijiy investorlar huquqlari "Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida"gi qonun bilan himoyalangan bo‘lib, u qonunchilik o‘zgargan taqdirda 10 yil davomida investor uchun eng qulay sharoitlarni saqlab qolish (deduallashuv sharti) kafolatini beradi. Norezidentlar uchun O‘zbekistonda MCHJ ochish nafaqat mahalliy bozorga, balki qo‘shni davlatlar va MDH bozorlariga chiqish uchun ham qulay platforma hisoblanadi. Davlat tomonidan ko‘rsatilayotgan g‘amxo‘rlik va shaffoflik muhiti biznesning barqaror o‘sishini va xalqaro hamkorlikning mustahkamlanishini ta’minlamoqda.
O‘zbekistonda biznesingizni ro‘yxatdan o‘tkazishda huquqiy yordam yoki hujjatlarni tayyorlashda ko‘mak kerakmi? Bizning menejerimiz bilan bog‘laning va biz sizga barcha jarayonlarni qisqa muddatda va qonuniy kafolat bilan yakunlashga yordam beramiz!
