Azma Finance foydali blogi

O'zbekistondagi mijozlar uchun xorijiy raqamli xizmatlar: QQSni kim to'laydi va vositachi qachon soliq agentiga aylanadi

Soliq hisobi
Xorijiy raqamli xizmatlar, realizatsiya joyi va QQS bo'yicha soliq agenti majburiyatlari.
O'zbekistondagi kompaniyalar chet eldan dasturiy ta'minot, onlayn reklama (Google, Meta), bulutli xizmatlar (AWS, Google Cloud) yoki xalqaro obunalarni sotib olganda, ko'pincha kutilmagan savol tug'iladi: bu xizmatlar bo'yicha QQSni kim to'laydi? Agar xorijiy yetkazib beruvchi O'zbekistonda soliq hisobida turmagan bo'lsa, mahalliy xaridor soliq agentiga aylanadi va 12% QQS hisoblab byudjetga to'lashi shart.

Ushbu amaliy qo'llanma O'zbekistondagi MChJlar, marketing va IT agentliklari hamda xorijiy raqamli xizmatlardan foydalanuvchi barcha tadbirkorlar uchun tayyorlangan.

Qisqa va aniq javob

Soliq kodeksining 280-282-moddalariga muvofiq, elektron shakldagi xizmatlar realizatsiya qilingan joy xaridorning faoliyat yuritadigan joyi bo'yicha aniqlanadi. Agar xaridor O'zbekistonda ro'yxatdan o'tgan kompaniya bo'lsa, xizmat ko'rsatish joyi O'zbekiston hisoblanadi va operatsiya 12% QQSga tortiladi.

Bu yerda ikkita mutlaqo boshqa qoida amal qiladi:

  • B2C (jismoniy shaxslarga): Xorijiy kompaniya (masalan, Netflix, Spotify) O'zbekiston Soliq qo'mitasining maxsus elektron portalida (QQS ofisida) hisobga turadi va o'zi to'g'ridan-to'g'ri 12% QQS to'laydi.
  • B2B (yuridik shaxslarga): Xorijiy kompaniya O'zbekistonda yuridik shaxs sifatida ro'yxatdan o'tmagan bo'lsa, xizmatni sotib olgan O'zbekiston korxonasi soliq agenti deb e'tirof etiladi. Korxona to'lov o'tkazishda yoki hisobot davrida o'z hisobidan 12% QQS hisoblab, byudjetga to'lashi lozim.

Elektron xizmatlarga nimalar kiradi

  • Dasturiy ta'minotdan foydalanish huquqini taqdim etish (SaaS, ilovalar, litsenziyalar);
  • Internet tarmog'ida reklama maydonlarini taqdim etish (Google Ads, Meta Ads va h.k.);
  • Xosting, serverlar, domenga xizmat ko'rsatish va bulutli saqlash xizmatlari;
  • Elektron kitoblar, grafik materiallar, ma'lumotlar bazalariga kirish huquqini berish.

Vositachilar va marketing agentliklari uchun xatar

Ko'p hollarda mahalliy marketing agentliklari o'z mijozlari uchun Google yoki Meta'da reklama byudjetini o'z korporativ kartasidan to'laydi. Keyin esa mijozga umumiy hisob chiqaradi. Bunday holda agentlik qonun oldida soliq agenti bo'lib qoladi va reklama summasiga qo'shimcha 12% QQS to'lash majburiyati agentlikning bo'yniga tushadi.

Buning oldini olish uchun agentlik mijoz bilan aniq topshiriq yoki vositachilik shartnomasi tuzishi va reklama to'lovlarini mijoz nomidan o'tkazilayotganini hujjatlar bilan isbotlashi shart.

Amaliy hisob-kitob misoli: 10 000 dollarlik reklama

Keling, O'zbekistondagi kompaniya xorijiy xizmat uchun to'lov qilgandagi moliyaviy oqibatni ko'raylik:

  • Xorijiy provayder hisob-kitobi: 10 000 dollar.
  • Xizmat ko'rsatish joyi: O'zbekiston.
  • Soliq agentining QQS majburiyati (12%): 1 200 dollar.
  • Natijada xizmatning amaldagi tannarxi kompaniya uchun 11 200 dollarni tashkil etadi.
  • Agar kompaniya QQS to'lovchisi bo'lsa, byudjetga to'langan 1 200 dollar QQSni kelgusida hisobga olish (zachyot) huquqiga ega bo'ladi. Agar kompaniya aylanmadan soliq to'lovchisi bo'lsa, bu 1 200 dollar to'g'ridan-to'g'ri xarajatga ketadi.

Hujjatlar to'plami: soliq tekshiruviga nima tayyorlash kerak

  • 1. Xorijiy kompaniya bilan shartnoma yoki elektron oferta;
  • 2. To'lov qilinganligini tasdiqlovchi bank ko'chirmasi yoki korporativ karta vedomosti;
  • 3. Xorijiy xizmat ko'rsatuvchining invoysi (bajarilgan ishlar va davr ko'rsatilgan holda);
  • 4. Soliq agenti sifatida hisoblangan va topshirilgan QQS hisoboti hamda to'lov topshiriqnomasi.

Ko'p so'raladigan savollar

Agar biz aylanmadan olinadigan soliq to'lasak, QQS bo'yicha soliq agenti bo'lamizmi?

Ha! Aylanmadan olinadigan soliq to'lovchisi bo'lish sizni soliq agenti majburiyatlaridan ozod qilmaydi. Norezidentdan xizmat sotib olganingizda, QQS to'lovchisi bo'lmasangiz ham, davlat byudjetiga 12% QQS hisoblab to'lashingiz shart.

Xorijiy kompaniya O'zbekiston QQS ofisida ro'yxatdan o'tgan bo'lsa-chi?

QQS ofisi orqali ro'yxatdan o'tish qoidasi faqat jismoniy shaxslarga (B2C) xizmat ko'rsatuvchi xorijiy kompaniyalar uchun amal qiladi. Yuridik shaxslar bilan hisob-kitoblarda mahalliy kompaniya baribir soliq agenti bo'lib qoladi.

Bu soliqni to'lamaslikning qanday oqibatlari bor?

Soliq organlari bank va valyuta nazorati orqali norezidentlarga qilingan har bir to'lovni avtomatik tekshiradi. Kameral tekshiruvda to'lanmagan QQS summasi, penya va jarimalar bilan birga undiriladi.

Rasmiy manbalar va me'yoriy hujjatlar

  • O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, 241-modda (xizmatlar realizatsiya qilingan joy), 255-modda (soliq agentlari), 280-282-moddalar (elektron xizmatlar bo'yicha soliq solish xususiyatlari).
  • O'zbekiston Respublikasining 2026-yilgi soliq siyosati me'yoriy hujjatlari.

Biznesingiz bo'yicha hisob va hisobotlarni tekshirish kerakmi?

Azma tadbirkorlarga muntazam buxgalteriya hisobini yuritish, hisobotlarni tayyorlash va hujjatlar bilan ishlashda yordam beradi. Murakkab vaziyatlarda avval boshlang'ich ma'lumotlarni tahlil qilamiz.

Azma bilan stsenariyni tekshirish